funny-wineSchroefdop of toch maar een kurk. Dit is een vraag die de meeste beginnende wijnmakers zich af zullen vragen. Een kurk is ouderwets en misschien zelfs onhandig bij het openen etc. Daarom kiezen voor aluminium of plastic of toch maar niet.

Kurk

In de 17e eeuw werd de wijn al afgesloten met een kurk, daarvoor met een houten of glazen stop. Hout en glas sloot niet zo goed als kurk vandaar de overstap naar kurk. Maar wat al honderden jaren goed functioneert is niet alleen omdat het ouderwets ineens slecht of veroudert door de invoering van de schroefdop.

De kurk is er in vele kwaliteiten. Kurk is een natuurproduct en wordt gewonnen uit de schors van een kurkeik. De kurkschors wordt van de bast van de kurkeik gesneden en groeit weer aan. Uit de dikke schorslagen worden de kurken gestoken. De resten worden gemalen tot snippers en daarvan worden de geperste wijnkurken gemaakt. Nadeel van een echte kurk is dat er een schimmel of bacterie in zit. Dit zijn de veroorzakers van trichlooranisol (TCA) en dat doet de wijn bederven (de wijn heeft kurk).

Een wijnfles heeft een opening van 18 mm daarin moet een kurk worden gestopt die het gat goed afsluit en geen lucht doorlaat. Hiervoor worden kurken gebruikt van 24 mm en deze worden eerst samengeperst en daarna in de fles gedrukt. De zijwaartse druk van de kurk op de fles zorgt ervoor dat de opening goed is afgesloten er geen lucht bij de wijn en geen wijn uit de fles kan stromen. Een fles geschikt voor een schroefdrop is vaak dunner bij de opening dan een fles geschikt voor een kurk. 

 

De evolutie op kurkgebied heeft in die honderden jaren ook niet stil gestaan. Van de bast van de kurkeik worden natuurkurken gestoken, van de restjes wordt granulaat gemaakt en daarvan weer kurken geperst. Deze granulaat kurken hebben het voordeel dat de chimmel/bacterie die TCA grotendeels niet meer aanwezig is. Het grote nadeel is dat de kurken kunnen afbrokkelen bij het openen en de kurken laten iets meer lucht door waardoor de wijn eerder kan gaat oxideren.

En daarvoor is er nu de laatste innovatie de twincock of twintop. Dat is een granulaat kurk met aan beide uiteinden een plakje kurk. Hiermee kan je de wijn langer bewaren als een granulaat kurk en je hebt niet de kant op de TCA in je wijn.

De synthetische kurk is nu ook steeds meer in opmars. De grote voordelen, geen TCA, geen afbrokkelende kurk en je kan de flessen rechtop bewaren omdat deze kurk nooit kan uitdrogen. Nog onbekend is hoelang deze synthetische kurken exact meegaan, maar dat zal langer zijn dan 10 jaar en dan is bij mij de wijn meestal al wel op.

 

Gereedschap

Alle kurken kunnen worden geperst met een gewone handpers, al dan niet verstelbaar op kurklengte. Langere kurken geven iets betere afdichting en dus een iets langer bewaartermijn van de wijn.

Het nadeel van de synthetische kurk voor de hobbyist is dat deze alleen met behulp van een staande kurkenpers kan worden geplaatst. De kurk moet namelijk eerst goed worden samengeknepen. Ga je dit doen met een handkurkenpers dan duw je de kurk door een taps toelopende plastic buis waardoor de kurk in elkaar wordt gedrukt. Hierbij kunnen plooien ontstaan in de kurk waardoor deze de fles niet goed afsluit.

 

Nutuurkurk Granulaat Twin top Synthetic
       

Goede afsluiting

Minder goede afsluiting  Goede afsluiting  Goede afsluiting
Kans op TCA Minder kans op TCA Minder kans op TCA

Geen kans op TCA

Bewaartermijn

Vermoedelijk langer dan 6 jaar afhankelijk van kwaliteit natuurkurk

Bewaartermijn

<12 maand

Bewaartermijn

<6 jaar

Bewaartermijn

Vermoedelijk langer dan 6 jaar afhankelijk van kwaliteit kunststof

 

Aluminium schroefdoppen

Aluminium doppen zijn er in vele soorten, maten en kleuren, met en zonder opdruk. Met voorgedraaid draad en zonder draad. De exemplaren zonder draad moeten met een speciale machine worden bevestigd. Deze machine duwt de dop zo aan op de fles dat deze de schroefdraad in het aluminium duwt. Deze machine's zijn voor de hobby wijnmakers meestal iets te duur en te groot. De doppen met draad kan je gewoon met de hand op de fles draaien. Er zijn meerdere fabrikanten en formaten. Zorg dat je de juiste afmeting dop hebt voor je fles anders past het niet.

 

     
 Met korte pilfer-proof ring  Zonder pilfer-proof  Met lange pilfer-proof mantel.

 

Verzegeling

Aluminium doppen hebben een ring die achterblijft om de hals van de fles om te laten zien dat de dop open is geweest. De verzegeling wordt gemaakt door het onderste deel van de dop te klemmen met een speciale tang achter de glazen rand op de fles. Deze verzegeling noemt met pilfer proof en komt uit het engels waarbij pilfer het stelen is van een kleine hoeveelheid en proof staat voor bewijs. Het bewijs dat een dop niet open is geweest en er geen diefstal heeft plaatsgevonden.

Stel :  een tussenpersoon steelt uit 1000 flessen één cc aan drank. Dat levert hem 1000 cc drank op, dat zijn dan weer 10 flessen van 1 liter. Die 1000 flessen zijn dus wel allemaal open geweest met kans op besmetting/bederf van de inhoud.

 

Uitstraling

De aluminium doppen zijn bedoeld voor flessen met diverse inhoud varierend van vruchtensapo tot zwaar gedestileerd of zuren etc. De gemiddelde wijnfles heeft een capsule over de kurk waardoor de fles uitstraling heeft. Het is tenslotte geen flesje ranja. De eerste schroefdoppen waren korte doppen. Om de wijnfles toch weer de uitstraling te geven die het verdient bedacht Pilfer de lange dop.

 

Afdichting

Een aluminium dop kan geen vloeistof in een glazen fles houden omdat de afdichting tussen glas en aluminium niet luchtdisch is. Ook bestaat er de kans dat tijdens transport (stoten) er lucht langs zou kunnen stromen. Om de afdichting aan de binnenkant van de dop goed luchtdicht te maken gebruiken ze  'liners' dat zijn dunne foampjes die in de dop precies boven op de hals van de fles worden gedrukt en de inhoud daardoor luchtdicht afsluiten.

Er zijn verschillende 'liners' (foampjes) met hun specifieke eigenschappen. Zo is er Saran met een tin folie voor bewaren tot 10 jaar maar deze zijn dan ook gelijk weer een stuk duurder dan de Saranex, foampje met een bewaartermijn van 1 jaar. De kwaliteit van de 'liner' bepaalt de afdichting/bewaartermijn van de wijn.

Overigens is op bovenstaand plaatje duidelijk te zien dat de hals van een fles met schroefdop niet geschikt is om af te dichten met een kurk. Het is wel mogelijk maar de kurk zal door de afschuining aan de binnenkant de fles niet goed afsluiten. De Kurk gaat zich zetten naar de vorm van de hals en zal dan ook moeilijker weer uit de fles getrokken kunnen worden. Het is daarbij ook nog eens gevaarlijk omdat de hals van een schroefdopfles dunner is dan een kurkfles en de druk van de kurk kan de fles kapot doen gaan.

Gereedschap

Voorgedraaide doppen kunnen gewoon met de hand op de fles worden gedraaid. Met een speciale tang kan dan de pilfer-proof worden aangeknepen. De tang is bij aanschaf wel kostbaar maar kan zich door grote antallen weer terug verdienen omdat schroefdoppen weer goedkoper zijn dan kurken.

 

Plastic schroefdoppen

Bij een plastic schroefdop op een fles denk ik aan een frisdrank en een frisdrank is geen wijn. Persoonlijk gebruik ik geen plastic doppen of plastic flessen. Misschien dat je er een mouserende wijn in zou kunnen doen als je niet beschikt over stevige en geschikte glazen flessen met bijbehorende afsluiting. Maar zeg nou zelf zou u een champagne drinken uit een plastic flesje?

 

Hergebruik

Dit is niet aan te raden omdat de wijn in een liggende fles wel kan doordringen in de kurk. Ook word het membraam in een schroefdop aangetast door de wijn.

Kies daarom voor een juiste afsluiting en bestel/koop nieuwe doppen/kurken. Het is nalemijk een enorme teleurstelling als je na een paar jaar een wijntje opentrekt en deze is niet meer te drinken omdat de dop niet goed heeft afgesloten.

 

Kijk ook eens op hier om te zien hoe de kurken gemaakt worden.

Kijk hier voor meer informatie over schroefdoppen (in het engels)

 

 

Ga naar boven